Specialistische jeugdhulp € 900.000 nadeel (eenjarig)

Algemeen beeld

De kosten voor jeugdhulp zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. We zien dat we, mede dankzij onze inspanningen, erin slagen om de kosten ondertussen redelijk te stabiliseren. Waarbij we, zoals in 2024 bleek, gevoelig blijven voor bijvoorbeeld enkele dure casussen. Tegelijkertijd was in de begroting voor 2025 voor specialistische jeugdhulp wel een daling verwerkt van € 0,6 miljoen (ten opzichte van 2024); die daling is het gevolg van de korting vanuit de landelijke hervormingsagenda die is verwerkt in onze begroting. Medio 2025 laat de prognose voor dit jaar zien dat deze daling (€ 600.000) naar verwachting niet gerealiseerd kan worden en dat er daarnaast nog enkele specifieke hogere lasten (€ 300.000) zijn waardoor het nadeel voor geheel 2025 naar verwachting € 900.000 zal bedragen. Tegenover dit nadeel staat wel een hogere bijdrage vanuit het rijk van in ieder geval € 574.000 voor het jaar 2025, die mogelijk nog wordt aangevuld met een compensatie voor de jaren 2023 en 2024 (zie hieronder). Deze compensaties vanuit het rijk zullen naar verwachting het nadeel voor specialistische jeugdhulp van € 900.000 in 2025 grotendeels of geheel compenseren.

Nadere toelichting

Deze hogere lasten voor de specialistische jeugdhulp zijn (net als in 2024) met name het gevolg van (1) de benodigde continuering van enkele dure maatwerktrajecten (IBO’s) en (2) hogere kosten voor jeugdbescherming als gevolg van de werkwijze Blijvend Veilig:

Ad (1) Naast de reeds gecontracteerde jeugdzorg maken we indien nodig ook gebruik van Individuele Betaalovereenkomsten (IBO's) voor het inzetten van jeugdzorg die niet gecontracteerd is. Dit doen we bijvoorbeeld om maatwerk te kunnen bieden of om snel hulp te kunnen inzetten als dat dringend nodig is en er sprake is van wachtlijsten bij gecontracteerde aanbieders. Vanaf 2024 hebben wij ingezet op het beperken van het aantal IBO’s. Hoewel er een afname van het aantal IBO’s te zien is, blijven wij geconfronteerd met enkele dure maatwerktrajecten als gevolg van zeer complexe problematiek. De 5 grootste trajecten kosten ons daarbij € 0,79 miljoen.

Ad (2) Ook de kosten voor de jeugdbescherming (Gecertificeerde Instellingen) vallen hoger uit. Dit komt voornamelijk door een kostenstijging bij de Jeugdbescherming Regio Amsterdam (JBRA), die de afgelopen periode een nieuwe manier van werken heeft beproefd binnen Blijvend Veilig. Binnen de nieuwe werkwijze wordt preventiever, intensiever en langdurig begeleiding geboden. Er is afgestapt van het ‘ estafettemodel’ waardoor het mogelijk is om integrale en duurzame ondersteuning te bieden. Deze intensievere en langdurige ondersteuning brengt op dit moment hogere kosten met zich mee, maar hiermee wordt verdere escalatie van problematiek voorkomen waarmee op lange termijn mogelijk de kosten voor jeugdzorg en andere voorzieningen dalen.

Compensatie vanuit het Rijk

Vanuit de oorspronkelijk hervormingsagenda Jeugdzorg zijn besparingen opgenomen door het Rijk. Begin 2025 heeft de Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd, onder leiding van Tamara van Ark, haar tussentijds advies gepresenteerd, genaamd ‘Groeipijn’. De commissie adviseert om de tekorten 50/50 te verdelen, wat betekent dat gemeenten 50% van de tekorten zelf moeten compenseren. Uit de meicirculaire is duidelijk geworden dat dit voor Uithoorn een compensatie betekent van € 574.000 voor het jaar 2025. Over de met terugwerkende kracht te ontvangen compensatie van 50% van de tekorten in 2023 en 2024 vonden bij het verschijnen van de meicirculaire nog gesprekken plaats. De aanvullende rijksbijdrage voor 2025 (€ 574.000) en de nog verwachte aanvullende rijksbijdragen voor 2023/2024 zullen naar verwachting het nadeel voor specialistische jeugdhulp van € 900.000 in 2025 grotendeels of geheel compenseren.

Onzekere factoren

Wel is de jeugdwet een open einde regeling en dat brengt altijd onzekerheden met zich mee. Als kleinere gemeente lopen we daarbij verhoudingsgewijs meer risico, omdat enkele dure trajecten grote invloed hebben op het totaal van de kosten van de Jeugdzorg. Instroom van dit type cliënt kunnen we niet voorzien noch uitsluiten en juist bij deze cliënten is intensieve hulp vaak dringend en zonder uitstel nodig.